Ondersteundende diensten

Mogen wij even voorstellen: Kasie, ons hoofd ondersteundende diensten. Naast het afknippen van de trossen en de vrachtwagens naar de kelder brengen, moeten er namelijk nog een aantal dingetjes gedaan worden. De 70 mensen, waarvan 55 tijdelijk, die nu voor ons werken, krijgen per geparste pot een cointjie (spreek uit coinkie) of een pinnetjie. Aan het einde van de dag worden die geteld en de aantallen in de rekenaar gezet, zodat we bij kunnen houden hoeveel ton we hebben geparst en wat deze 70 mensen op het eind van de week krijgen betaald. Per cointjie krijgen ze namelijk 2 Rand (dat is ongeveer 20 eurocent) en per dag worden er ongeveer 60 potten gemiddeld per persoon geparst. Dat betekent dus, dat deze mensen met 12 euro per dag naar huis gaan. En daar hebben ze dan echt voor staan te beuken bij temperaturen van rond de 35 graden!
Toch zien zij dit als goed geld verdienen want normaal verdienen ze (als ze al werk hebben) ‘slechts' de helft. Elke avond worden de cointjies en pinnetjies dan in een lekker warm sopje gezet, opnieuw geteld en verdeeld over zakjes voor de dag van morgen. Heel leerzaam, intelligent en dankbaar werk ;-)
Gisteren weer 20 ton netjes binnengebracht bij de kelder.

De stand van zaken

Een zeer duidelijke melding uit Zuid Afrika:

"Ons es moeg"

Eric & Mariëtte

Ondertussen is er wel goed nieuws, de site van Groot Parys is online! Nog niet helemaal af, maar wel mooi.

Te koop

Sinds gisteren staat mijn appartement te koop op Funda. Ik hoop en verwacht dat het binnen drie maanden verkocht is. Wat wel jammer is, ik had daar een perfecte wijnopslag in de berging, in het nieuwe huis is het vochtig en tochtig in de schuur, niet geschikt. Voorlopig sla ik mijn voorraadje maar op in de opslag voor WineMatters.

Stro wijn

Op het beste gedeelte van ons wijn estate (20 ha.) zijn we sinds eind 2004 aan het overschakelen naar organisch. We zijn tot de oogst van 2008 in conversie, zoals dat door de inspecteurs uit Europa wordt genoemd. Aangezien Boland Kelder niet al te veel voor onze druifjes betaalt, en wij, onze koeien en eenden er wel heel veel tijd en energie in hebben gestoken dachten we dat het een veel beter idee was om te proberen een stro wijn (soort van dessert wijn) te maken. In Zuid Afrika maken Klein Constantia, Lammershoek en De Trafford maar ook anderen prachtige stro wijnen.

Een paar weken terug hebben we houten stellages gebouwd en netten gespannen onder onze oude eiken en olijfbomen, want er mag niet teveel direct zonlicht bij komen. Vanochtend hebben wij onze mensen gebriefd om alleen de mooie egale trossen uit een aantal rijen te plukken en deze zijn met de tractor naar de houten stellages gereden. Voorzichtig uitgeschud op de netten en daar liggen ze nu uit te drogen met als doel te zoeten en concentratie van smaak te verkrijgen. Althans dat is wat ze zeggen. Over een week of drie met de hand persen en dan in de kelder laten liggen voor...?

Maar nu genoeg gefreak. Morgen weer gewoon parsen, dat wil zeggen een tonnetje of 35 binnenknippen.

Mineralen

Met al die oogstberichten zou ik nog vergeten dat ik zelf ook af en toe wat proef. Zoals afgelopen dinsdag met het Perswijn panel: 24 Puligny Montrachets. Daar zaten een paar pracht exemplaren bij, wel duur, tot euro 70,- aan toe. Zeer interressant was een serie van vier 1e cru wijnen van Sauzet naast elkaar:

Sauzet Les Folatières 2003: rijpe neus, honing (botritys?), boterbabbelaars, veel smaak 17/20

Sauzet Les Perrières 2003: rokerig, vuursteen, mineralig, volle aanzet, mooi verweven hout, citrus, zeer getypeerd. 17,5/20

Sauzet Champ Canet 2003: rokerig, rijpe banaan, complex, volle,dikke wijn, heftig, veel smaak, lengte en complexiteit. 18/20

Sauzet Les Garenne 2002: nog gesloten, iets rokerig en honing, mineralig, fraai zuur, lengte. 17/20

Rondje van 22.1

We hebben vandaag onze eerste grote parsdag achter de rug. Dat betekent meer dan 30 ton druiven met een mannetje of 65. Iedereen heeft zich echt te blubber gewerkt. We moesten door een aantal “swak kolle” zoals dat hier heet. Dat zijn wat zanderige gronden waar de druiven eerder rijp zijn als in andere blokken. Maar je krijgt ook eerder “brand”; de druiven verbranden dan letterlijk door de hitte van de zon. De bladerstructuur is op deze “swak kolle” namelijk minder ontwikkelt. Dat betekent dus dat direct zonlicht makkelijker bij de trossen kan komen, met als gevolg als het een paar dagen boven de 40 graden is... brand!!! Dus is het zaak om het ideale moment te vinden tussen het klimmen van de suikers en de weersverwachting voor de komende dagen. Morgen weer tegen de 40, dus vandaag was het tijd om zoveel mogelijk van de “brand” gevoelige druiven te oogsten, omdat ze vorige week al op hun donder hadden gehad door de hittegolf.

Omdat we de mensen tevreden willen houden, staan we met minimaal 5 personen op de lorrie om die verbrande druiven handmatig uit te nemen, zodat de knippers hun kratjes gewoon rücksichtlos vol kunnen gooien, zonder te hoeven letten op kwaliteit.

De suikers die bij de kelder bij elke vrachtauto worden gemeten leken vandaag trouwens verdomd veel op een vlak tijd schema van Rintje Ritsma, namelijk 22.6; 22.7, 22.4, 22.9, 22.5, 22.6, 22.3 en een afsluitend rondje van 22.1.

Morgenvroeg om 06.00 uur eerst ons “organisch” blokkie oogsten voor onze eerste Groot Parys straw wine. Hopen we. Want het is een experiment.

Babbelas en andere dwelms

De haan kraaide maandagochtend en wederom was er een nieuwe dag geboren. Een aantal van onze medewerkers hadden de haan helaas niet gehoord en dus stonden wij vandaag niet met 70 mensen te parsen maar met... 35. De andere helft had er dus spontaan een lang weekend van gemaakt.

Er wordt hier in het weekend enorm gezopen en gerookt (dwelms). Op zich gebeurt dat ook in andere landen, maar hier is het 48 uur lang. Men start vrijdagavond, gaat dan 48 uur door, slaapt her en der op volledig willekeurige plekken, heeft een vechtpartijtje, en slaapt dan maandag of de roes uit of men is babbelas (shaky) op het werk. Dinsdag moet er dan wel weer gewerkt worden, want het geld is op. Woensdag is het dan klein saterdag. En vrijdag is het alweer amper naweek (bijna weekend). Waarom dit zo is, weet niemand zeker. Cultuur, het afhankelijk zijn gemaakt van alcohol door de VOC entrepeneurs en de boeren tijdens de apartheid, maar ook de genen schijnen mee te kunnen spelen.

Desalnietemin is er vandaag geparst (en dat is écht werken) en gelukkig is nu alle chardonnay op premium niveau binnen. Goed voor het moreel. Ook het eerste bakje steen (chenin blanc) is geoogst. Daar gaan we morgen mee verder. Donovan, onze voorman, heeft vanmiddag een rondje gemaakt in de diverse townships en daar is hem plechtig beloofd, dat morgen iedereen weer vars en vrolyk da sal wees.

“I don’t like Mondays”

Vrijdagavond samen met Mar op de stoep nazinderen van de eerste week... alle chardonnaydruiven bij de kelder binnen op premium niveau. Dat is nog nooit gebeurd. Dus dat geeft (mede) een heerlijk relaxt gevoel... Zondagavond op dezelfde stoep, wederom met een glas wijn, maar nu veel zakelijker, beetje gespannen. Kunnen we onze druiven er dit jaar op tijd afhalen? Het is namelijk zo dat als je de druiven niet binnen een bepaald suiker, zuur en PH gehalte bij Boland Kelder binnen brengt, je slechts 25 tot 50 % van de normale prijs per ton druiven krijgt. Alle kosten zijn dan echter al gemaakt, dus als je dan maar 50 % krijgt is dat niet leuk. Het is al geen vetpot, mede door de overproduktie van wijn op wereldschaal!

Ieder jaar heeft dus zo zijn specifieke ding. Dit jaar is dit het feit dat eigenlijk al onze druivenrassen (chardonnay, chenin blanc, colombar en cabernet franc) ongeveer gelijk rijp zullen zijn. Dat kun je eigenlijk niet zien aankomen. Achteraf kun je het wel verklaren. We hebben namelijk een mooi najaar gehad waardoor de wijnstokken reserves hebben kunnen opbouwen. De winter was koud (voor ZA begrippen uiteraard), met veel regen. In het voorjaar en begin zomer was het koel met regelmatig voldoende regen. Gevolg: de plant is in optimale conditie om suikers te bouwen. En dan als klap op de vuurpijl de hitte van vorige week. Zoals vrijdag bleek toen we suikers namen, heeft dit een soort turbo gezet op de suikerontwikkeling. Het zou dus kunnen zijn dat onze oogst dit jaar maar 4 weken duurt, in plaats van de 'normale' 6.

We proberen dus nu zo veel mogelijk mensen te krijgen om te parsen. Alleen dat gaat niet een, twee, drie. Niet alleen andere wijnboeren oogsten nu natuurlijk ook, maar bijvoorbeeld ook fruit telers. Dit betekent dat het altijd zo'n week tot 10 dagen duurt voordat je een vast team hebt, waar je de hele periode mee werkt. Zelfs als je veel meer betaalt, blijf je met dit probleem zitten. Dit jaar is het dus de vraag of we wel de tijd hebben om dit team te vormen. Klimmen de suikers niet te snel? Daarom dit weekend nog met een aantal mensen gesproken om op een of andere manier extra mensen te krijgen. We hopen morgen met een mannetje of 70 aan de slag te gaan. Maandag is echter altijd moeilijk omdat voor velen een zwaar weekend is geweest met veel drank en te weinig eten. “I don’t like Mondays” kun je hier dan ook heel letterlijk opvatten!

Record!

Meet sinds ...
4 januari 2006

Totaal aantal pageviews tot nu toe: 15187

Drukste dag tot nu toe: 28 januari 2007

Pageviews: 128

Door de nieuwsbrief van gisteren een nieuw record!

Oogstberichten Groot Parys

De eerste druiven zijn binnen, Eric en Mariëtte doen verslag:
Deel een
Deel twee
Deel drie
Deel vier

Champagne uit de glasbak

Het sterke verhaal van mijn vader blijkt toch waar te zijn, drie flessen Champagne uit een glasbak gehaald. Gisteravond dronken wij de R&L Legras brut blanc de blancs grand cru Chouilly en die was heerlijk verfijnd en elegant. De kurk wees uit dat het geen oude fles was, waarom gooit iemand dat in een glasbak?
Verder op tafel: Groot Parys wooded chenin blanc 2006, een overgevlogen proeffles. Hij is heel anders dan de 2005, veel subtieler, fruitiger en verfijnder. Minder vol en krachtig, dus er zullen liefhebbers zijn voor beide stijlen. Bij de appelcrumble een Cranswick botrytis semillon 1998, geweldige combinatie!

En dan de foto's nog

“Ik voel my vandaag gelukkig meneer”, deel 4.

Het is nu bijna 8 uur vrijdag avond. De eerste 3 dagen pars (oogst) zijn voorbij. Ik ben net terug van de “uitwerkers” wegbrengen met onze pick-up naar de verschillende townships. Vóór het wegbrengen hebben Mar en ik eerst een lekker koud biertje gedronken, want wat is er lekkerder na een dag lang zweten!! En tegelijkertijd zaten daar ook nog eens een mannetje of 50 van hetzelfde vocht te genieten. Er is heel wat stress geweest de laatste dagen, maar je ziet dat dan zo weer weg zakken. Relaxt, easy, onder een boom, onder mekaar. Als je zo dicht, al weer een tijdje, met mensen van hier werkt, dan kijken we nu door de uiterlijkheden heen. Dat uiterlijk is rauw, getekend, bijna afgeleefd, dierlijk maar daarachter... zijn het mooie intense gevoels mensen: “Ik voel my vandaag gelukkig meneer”
En dat voel je dus ook als je de mensen terug brengt naar de townships. Het is niet mooi om te zien hoe de mensen leven, maar... ze léven wel! Nu zitten we op onze stoep met een glas “Die Tweede Droom” van Groot Parys en het enige wat er door ons beider hoofd gaat is: overweldigend. Al die indrukken van de laatste dagen. De komende tijd zullen we er daar eens een paar van die indrukken proberen te beschrijven, maar vanavond blijven we nog even lekker in dat heerlijke gevoel zitten. Nu snel weer naar de stoep!

Eric en Mariëtte.

PS: En onze chardonnay ligt sinds gisteravond al te rijpen in de houten vaten. Freeflow van tank naar het vat.

Wijnreis

De wijnreis naar Zuid-Afrika begint vaste vormen aan te nemen, volgende week hoop ik alles rond te hebben. Hoe en wat dus nog even niet, maar ik ben zeer benieuwd naar de reacties.
Verder weinig vermeldenswaardig nieuws, de nieuwe e-mailing is bijna klaar en ik dronk een glaasje matige viognier. Vanavond wordt het beter, dan gaan we enkele Priorat wijnen proeven.

Eerste dag van de pars

06.00 uur. Iedereen present. De eerste dag van de pars (oogst) is altijd bijzonder. Er hangt een sfeer van verlangen in de lucht! De zon is net op en daar gaan we met zijn allen. Een vrolijke optocht van een vrachtauto, bakkies, tractors, potten, oogstscharen en mensen uitgedost in de meest beeldige kleding en petjes. Zelfs een petje met “50 cent” ontbrak niet. Want ook deze is hier razend populair. Het blok waar we gingen oogsten was al bepaald door middel van de suikermonsters en het proeven met de wijnmaker, dus met gezwinde spoed aan de slag.
Grootste zorgen voor vandaag waren:

1. Brengen we de chardonnay binnen op klasse 1 niveau, want deze vracht wordt gebruikt voor onze eigen wijn en
2. Houden onze mensen het uit vandaag, want het is hier 40 graden.

Beiden gelukt. De chardonnay is als klasse 1 binnengebracht. Dat wil zeggen optimaal in suiker, zuur en PH. We zeiden al tegen onze wijnmaker Naudé toen we vanochtend bij de kelder aankwamen; de druifjes zijn OK, dus nu is het aan jou om er iets moois in de fles van te maken. We geven ze dit jaar iets meer dopcontact dan in andere jaren omdat dáár in 2007 nu juist de smaak zit. En dat willen we terug zien in de fles!
Na dit dopcontact gaan ze geperst en wel de houten vaten in. De ene helft nieuw Frans eiken en de andere second fill.
En de mensen. Ook die zijn dag een gelukkig goed doorgekomen. Tegen een uur of drie zaten ze er wel helemaal doorheen, maar met ijskoude Cola kregen ze net genoeg energie om de dag af te maken. De kop is er dus af. Lekker gevoel. Morgen verder met een grotere club mensen. Want door de warmte klimmen de suikers snel en dalen de zuren in de chardonnay. Vandaag een kleine 25 mensen, morgen 45.
Weersvoorspelling: 41 graden. Grrrrrrr.

Restjes

De afgelopen twee dagen heb ik de restjes opgedronken van de magnum proeverij afgelopen weekend. De Grangehurst 1997 en Bouscassé 1995 smaakten steeds beter!

Wat gebeurt er nog meer? Een aantal mogelijke proeverijen afspreken, een nieuw wijnhuis opnemen, deelname Ontdek de Nieuwe Wereld beslissen, en vooral: administratie. Daar ga ik nu mee verder.

Hoe zou de eerste oogstdag zijn verlopen?

We gaan ervoor

Gisteren aan het begin van de avond de suikers terug gekregen van de kelder. En jawel onze chardonnay kan geoogst worden.

Suikers zijn tussen de 21.5 en 22.7 balling. Suiker/zuur okay, PH okay, fysiologische rijpheid okay. Gekoppeld aan de weersvoorspelling (35˚ plus voor de komende dagen) maakt de keuze gemakkelijk om te starten met oogsten. Normaal wacht je nog een dag of 2 om zeker te zijn van je suikers, maar gezien de weersvoorspelling gaan we voor woensdag. Waarom dan niet wachten vragen jullie je misschien af? Het zit namelijk zo, dat Boland Kelder (de coöperatie) alleen goed betaalt als de suikers van de chardonnay minimaal 21 balling is. Als je hier onder zit krijg je haast niets en zijn al de inspanningen van een heel jaar voor niets geweest!

Woensdag 24 januari wordt dus DE dag.
Wat apart zal zijn, is dat we direct op de eerste dag gaan oogsten voor onze eigen wijn. Het grootste deel (95%) van onze druiven gaat namelijk naar Boland en de beste 5 % gebruiken we voor onze eigen wijn. De laatste jaren was het zo dat we reeds een aantal dagen hadden geoogst voordat we aan onze wijn begonnen, maar nu dus als eerste.

De oogst, ze zeggen hier pars, -bakken zijn vanochtend reeds op de vrachtauto gezet en Donovan, onze voorman is nu de townships in om extra mensen te gaan werven.
Morgenvroeg, 06.00 uur sharp, gaan we ervoor.........................!

Groot Parys oogst 2007, deel 1.

Regelmatig zullen de eigenaren van Groot Parys (Paarl, Zuid-Afrika) verslag doen van de oogst 2007.

Oogsten lijkt een beetje op zwanger zijn! Je bent elke keer weer zenuwachtig, je probeert je zo goed als mogelijk voor te bereiden, bent hardstikke blij als het (wederom) goed verloopt, trots op het resultaat, waar je ook nog eens jaren van kunt genieten!

Deze week veel rond gelopen in onze wijngaard (81 hectare). De ene keer met Jurie, dit is onze viticulturist, de andere keer alleen en de volgende dag met Donevine, onze voorman. Veel kijken, proeven en voelen. Wordt het een vroeg jaar? Zijn de trossen mooi gelijk? Welke geuren voeren dit jaar de boventoon in de druiven. Met name dat laatste blijft uniek. Hetzelfde blok met druiven geeft elk jaar weer net een ander smaak af. Vanaf vorige week zijn we ook bezig met het tellen van de oogstscharen en potten. De vrachtwagen heeft een een service beurt gekregen en de bakkken waar de druiven in worden gelegd zijn geschilderd. De fiches, die de mensen krijgen als ze een pot (18 kg) hebben geplukt zijn weer uit de kast gehaald. Ook werden gesprekken gevoerd met contractors die voor ons extra mensen gaan werven. Soms oogsten we namelijk 50 ton druiven per dag en werken we met bijna 100 mensen. En natuurlijk liggen onze houten vaten in de kelder schoongemaakt te wachten op de komst van de nieuwe lichting druiven.

Morgen gaan we voor de eerste keer suikers in de druiven meten. Op het eind van de dag weten we dan meer over of we deze week al los kunnen, of dat we nog een weekje moeten wachten. Spannend!

Grote flessen

Di magnumproeverij was een groot succes, 38 wijnen geproefd/gedronken tussen 12:00 en 21:00. Een aantal tegenvallers (zoals Mouton Rothschild en Alion) en onbekendere namen die juist meevielen. De ontwikkeling gaat langzamer in een magnum fles, maar bewaar je wijnen toch ook weer niet té lang, een aantal waren iets te oud: zonde!

Zelfstandig ondernemer

Als beginnend zelfstandig ondernemer ben je makkelijk uit te buiten. Zo ga ik vanavond om 21:00 een proeverij geven voor 12 mensen. Ben ik om 23:30 klaar, opruimen en het is middernacht. En dat voor een geringe vergoeding.
Ha, om eerlijk te zijn, is dat helemaal niet erg. Sterker nog, ik vind het wel leuk!

Ontdek

Ontdekken of niet ontdekken, dat is de vraag. Meedoen aan Ontdek De Nieuwe Wereld of niet. Dat is een beurs van Perswijn, een paar honderd bezoekers en iets van 50 stands. Verzuip je dan in de massa of kan je opvallen? Komen mensen om wat te kopen of alleen te proeven. Wegen de kosten op tegen de baten? Met alles erop en eraan ben je zomaar duizend euro kwijt.

Doen of niet doen?

Geen nieuws

Op wijngebied is er gisteren weinig tot niets gebeurd. Een laatste slokje Buck's Ridge gedronken en een slokje Lammershoek Roulette rouge. Die laatste blijft me intrigeren, het is heel zwoel en zacht maar heeft toch ook voldoende kracht en zelfs wat frisheid (van de 2% toegevoegde viognier?). De komende dagen mag ik 70 flessen in kartonnen geschenkdoos gaan verpakken, lekker vouwen en prutten.
Vandaag, met toepasselijke storm en regen, wordt Sabina's oma begraven. Zou er na afloop een glaasje wijn te krijgen zijn?

Gaja proeverij

Een gewone dinsdagavond verandert in een hele speciale als je 20 Gaja wijnen te proeven krijgt.

Piemonte
2005 Rossj Bas: lichtgeel, kruidig, heide, honing. Vol, rijp, mild, mineralig, fraai bittertje. 14,5/20
2004 Sito Moresco: kersen, iets bloemig, vanille, pruimen. Frisse aanzet, nog jong, stevig zuur, elegant, tabak. 15/20

Barbaresco
2003 Barbaresco: open, zwoel, rijpe kersen, pruim, vanille, drop. Dik, volle aanzet, erg jong, drop, mooie zuren. 17-/20
1990 Barbaresco Sori Tildin San Lorenzo: kruidig, boers, truffel, krentjes, tabak. Stevig, mineralig, laurierdrop, potlood, tannine iets streng, licht medicinaal. 16,5/20

Barolo
2001 Langhe Sperrs: zwoel, zoete maraska kersen, rozijnen. Dik, stevig, veel smaak, mooi zuur, veel fruit, mineralig, erg jong, verleidelijk en ondanks alle smaken toch elegant. 18+/20

2001 Conteisa: zwoel, rijpe kersen, brandewijn, pruimen. Stevige aanzet, mineralig, ijzer, mooi zuur, nog veel te jong. 16/20
2000 Conteisa: halfopen, potlood, kruidig, duurt even voordat het mooi wordt. Zwoel, rijp, niet zoveel zuur, kruidig, drop, laurier. 16,5/20
1999 Conteisa: open, elegant, lekker rijp fruit, verleidelijk. Vol, dik, stenig, drop, kreupelhout, complex, zeer fraai. 18-/20
1998 Conteisa: kruidig, bosgeuren, laurier en drop. Vol, veel zuren, relatief licht van structuur, toch krachtig, veel power, zuur iets storend. 16/20
1997 Conteisa: opvallend vrijwel geen verbruining in kleur. Bosgeuren, truffel, chocolade, rijp fruit, complex. Vol, stevig, mineralig, rijp fruit, toch elegant, lange afdronk. Waanzinnig lekker. 18,5/20
1996 Conteisa: mooie ontwikkeling, laurier, drop, bordeaux neus, lekker rijp. Zeer krachtig, veel smaak, veel tannine, veel zuur, beetje grof, laurierdrop. 16,5/20

Toscane Bolgheri Ca´Marcanda
Promis 2004: cassis, kersen, bessen, iets scherp. Fris, volle aanzet, rond, fruitig (rood en zwart), veel extractie. 14,5/20
Magari 2003: halfopen, cassis, kersen, zwoel, chocolade. Frisse aanzet, cassis, opvallende zuurgraad, lekker vol, afdronk glad en rijp. 15+/20
Camarcanda 2003: open, zwoel, kruidig, verleidelik, krenten, chocolade. Sappig, kruiden, mooie zuren, veel smaak, veel fruit, redelijk klassiek. 16,5/20

Brunello di Montalcino Pieve Santa Restituta
1999 Rennina: al iets ontwikkeld, bosgeuren, paddestoelen, krenten. Wat droge aanzet, vol, veel tannine en zuur, anijs, rustiek. 14,5/20
1998 Rennina: bosgeuren, thee, kruidig,peper, drop, leer. Vol, zeer krachtig, tabak, beetje moeilijk. 14/20
1996 Rennina: open, droppig, laurier, pruimen, donkere tonen. Vol, zeer veel smaak, tannine en zuur, anijs, fraai. 16/20
1995 Rennina: boers, truffel, potlood, leer. Vlurk? Licht muffig, boers, teer, lastig. 14/20?
1993 Rennina: elegant, mooi ontwikkeld, ler, teer, tabak, zeer intrigerende neus. Pittig, veel van alles, anijs, complex, misschien iets grof. 16-/20
1991 Rennina: zeer ontwikkeld, zadel, teer, laurierdrop, anijs. Donkere tonen, bos, leer, wat hard. 14,5/20

De l'Amuse kaasjes gingen er na afllop grif in, samen met een Taylor's Vintage Port 1995 :-)

Ik moest naar Soest

Weer een ervaring rijker. Ik gaf drie workshops in een StayOk hostel in Soest voor leerlingen en ouders van een toeristische opleiding. Een uur per workshop, maar er was geen rekening gehouden met opruimen, schoonmaken en klaarzetten. Dus de hele tijd achter de feiten aanlopen. Maar wel leuk dat er behoorlijk wat jonge mensen (tussen 17 en 20?) aandachtig hebben geluisterd en geproefd. Ik probeerde nog een extra graantje mee te pikken door voor iedereen bestelformulieren neer te leggen, maar de oogst na een middag was 8 verkochte flessen.

Proeven bij Poot

De jaarlijkse overzichtsproeverij van Poot Agenturen was in Voorschoten. Ongeveer 400 wijnen stonden open om geproefd te worden, maar ik kwam meer om Sara even te zien en ik had een afspraak met een Duitser, om te kijken of ik misschien wijn aan hem kon leveren. Volgens hem zijn Nederlanders betere onderhandelaars en de prijzen in Nederland lager dan in Duitsland. Nu zit ik in een andere categorie wijnen, dus ik kan niets met hem doen.

Wat heb ik geproefd? Om met het beste te beginnen een zevental witte Oostenrijkse wijnen van Pfaffl (alleen voor de naam al), specialist in Grüner Veltliner. Dan 3 Cava's van Raventós i Blanc (de gewone is de beste) en 5 stille wijnen. Uit Zuid-Afrika 5 wijnen van Lutville (mmwah) en 3 van Meerlust (de Red 2002 is smullen!). Van Mouton Rothschild proefde ik de Baron d' Argues Limoux 2003 en 2004 (aardig), Almaviva 2004 (Jennifer Lopez wijn) en Opus One 2003 (Michelle Pfeiffer wijn). Afgesloten met zeven LBV en Vintage Ports van Quinta da Romaneira (2004 is heerlijk).

Gesmokkelde Rhône

Gister in het glas: Cairanne Côtes du Rhône Villages 2003 La Réserve "Camille Cayran". Een voor het jaar 2003 lichte Rhône, veel cassisfruit en een klein pepertje. Zal niet lang in mijn herinnering blijven. De fles is 'meegesmokkeld' door Sabina na een persreis naar de Rhône. Totaal 8 flesjes in een overvolle rugzak ;-)

Nu snel naar een overzichtsproeverij bij Poot agenturen.

Triest of toch niet?

Een rare dag, eerst had ik een aantal bestellingen weggebracht (zonder navigatie-systeem, wat mis ik dat gelijk), en daarna een aantal uren op de Vakantie beurs gestaan. Op de stand van Club Africa liet ik twee wijnen en de olijfolie proeven. Het was niet heel druk en ik heb er maar drie bestellingen aan overgehouden.

Dan slecht nieuws, de oma van Sabina is overleden. Niet onverwacht, ze was 87 en lag al een weekje in het ziekenhuis. Zonder pijn en met haar man en de directe familie om haar heen, als je doodgaat lijkt dit mij nog het beste. Bestaat er zoiets als fijn doodgaan? Op mijn leeftijd is dat moeilijk voor te stellen, maar als ik 80, 90 of 100 jaar heb mogen leven, tsja dan heb ik mijn tijd gehad en kan ik er waarschijnlijk vrede mee hebben. Ik hoop dat dat voor oma ook zo was. Als er leven na de dood is: drink een lekker glaasje, wij doen dat ook en zullen aan je denken.

Wat doe je op een stormachtige dag? Binnen zitten en achter de pc werken. Mailen, bellen, offertes uitbrengen. Een order voor 70 flessen Lammershoek in geschenkverpakking is vrijwel zeker binnen en zo speelt er nog wel wat meer.
En wat zat er in het glas? Een restje Felicité rosé, lag al meer dan twee weken in de koelkast, maar dat is het voordeel van een schroefdop, de wijn was nog steeds lekker. De avond afgesloten met een glas Père Magloire Calvados X.O., tegen de verkoudheid uiteraard.

Protectionisme

Ik krijg vandaag weer wat factuurtjes binnen: of ik wat invoerrechten en landbouwheffing wil betalen. Eigenlijk niet, want het is toch niet meer van deze tijd dat de EG zijn landbouw beschermt en landen buiten de EG achterstelt? Voor een fles wijn uit Zuid Afrika betaal je als importeur tussen de 11,5 en 14 cent per fles aan invoerrechten. Vandaag ben ik erachter gekomen dat op olijfolie landbouwheffing wordt geheven, 62 eurocent voor een halve liter.
Onterecht protectionisme wat mij betreft.

Business en Beurs

Gisteren een leuk dagje: naar een business lunch in het Hilton hotel en daarna naar Wine Professional in de RAI. De lunch was bedoeld om te 'netwerken', bah wat heb ik daar een hekel aan, maar het kan wel nuttig zijn. Ik heb er twee contacten aan overgehouden en ik weet nu alles van de stand van zaken rondom het WK voetbal in ZA van 2010.
Op de WP heb ik een paar wijnen geproefd, maar niets genoteerd. Frank Jacobs liet me een paar shiraz's uit ZA proeven, Alain Jacobs wat Duitse wijnen, Lars Daniels wat Italiaanse, bij Kwast en Vinites van alles wat. De aangehaalde contacten waren ook hier belangrijker.
Vandaag blijf ik binnen, buiten stormt het :-(

Cadeautje

Zo af en toe geef ik wat weg bij een bestelling. Deze keer is dat Grootspraak, een nieuwe restaurantgids. De zoveelste dat wel, maar met een invalshoek die mij wel aanspreekt: de wijnkaart. Of het extra bestellingen oplevert is natuurlijk lastig te meten, maar feit is dat ik al best veel bestellingen heb binnen een dag.

Snif, snif

Je doet er niets aan, een flinke verkoudheid heeft me getroffen. De hele dag snotteren en sniffen. Van de wijn van gisteravond is weinig bijgebleven: Capel Vale Pinot Noir 2003 Western Australia. Dat ligt niet aan de wijn, maar aan mij neus. Wat een geluk dat ik afgelopen weekend niet verkouden was! Vanavond ga ik niet proeven bij Perswijn en morgen staat een bezoek aan de Wine Professional en een business lunch in het Hilton. Tenminste als het iets beter gaat.

Tweede serie

Vervolg van de line up van afgelopen zaterdag, met dank aan John voor de namen van de wijnen:
Condrieu Andre Perret Chery 2004 (17/20)
Puligny-Montrachet Louis Carillon 1983 (geen score gegeven, naar mijn idee was de wijn niet goed of anders niet mijn wijn...)

Yquem 1990 (19/20)
Rieussec 1990 (18,5/20)

Domaine Pegau 2000 Reserve (geen score gegeven, lekker opgedronken bij het eten)
Domaine Pegau da Capo 2000 (geen score gegeven, lekker opgedronken bij het eten)

Vin Santo 1987 Avignonesi (16,5/20)
Tirecul cuvee Madame 1999 (17/20)

L'apparita 1988 castello di Ama (16/20)
L'apparita 1989 castello di Ama (15,5/20)

Darmagi 1988 Gaja (14,5/20)
Cepparello 1997 Isole e Olena (17/20)

Castello dei Rampolla d'alceo 2000 (18/20)
Percarlo 1997 (18,5/20)

Scavino Barolo Bric del Fiasc 1997 (17/20)

Haciendo Monasterio 2001 (15/20)

El Pison 2001 Artadi (18,5/20)
Roda Cirsion 2001 (17/20)

Closa Batllet 2001 (17/20)
Vega Sicilia Unico 1994 (19/20)

Pintia 2001 (16,5/20)
Thermanthia 2001 (16/20)

Vall-Llach 2001 (18,5/20)
Rottlan Torra Tirant 2001 (18,5/20)

Clos Erasmus 2001 (19/20)
L'ermita 2001 Alvaro Palacios (18/20)

Pingus 2001 (18,5/20)
Aalto ps 2001 (19/20)

Dat was het, na 12 uur proeven en drinken kan ik niet garanderen dat mijn score´s objectief en goed zijn. Dit was een proeverij die ik waarschijnlijk nooit meer meemaak, met drie wijnen die de perfecte score (100-100) van Parker hebben gekregen: Petrus 1989, Haut Brion 1989 en Domaine Pegau da Capo 2000. Die laatste zat ik weg te drinken bij een bonenschotel...
De totale waarde van wat we weggeboekt hebben zal hoog zijn, heel hoog. De duurste is de Petrus met een huidige marktwaarde van zo'n 2500,-!

Een heerlijk avondje

Wat een feest, wat een proeverij. Allemaal toppers, de een nog topper dan de andere. In de 20 jaar dat ik met wijn bezig ben had ik nog nooit Petrus gedronken, dat is vanavond goed gekomen met de 1989. Naar het schijnt een der mooiste ooit gemaakt, van mij de hoogste score haalbaar: 20 uit 20 dus perfect. Dat er ook nog Le Pin naast stond maakte het nog bijzonderder, die is nog duurder en exclusiever. Mijn scores van de Bordeaux:

18/20 Bollinger RD 1990
15/20 Malescot St Exupery 1989
15/20 Giscours 1989

14/20 Branaire Ducru 1989

kurk Talbot 1989

18/20 Mouton Rothschild 1985
16/20 Cos d'Estournel 1985

17/20 Leoville Barton 1989

16/20 Leoville Las Cases 1988

16,5/20 (door vlurk heengeproefd) Palmer 1988 (?)
18/20 Lafite Rothschild 1988

18,5/20 Montrose 1989

16/20 Chasse Spleen 1990

16/20 Ducru Beaucaillou 1989

17,5/20 Leoville Las Cases 1989

17,5/20 Gruaud Larose 1986
18,5/20 Pavie 1989

14,5/20 Fieuzal 1989

13,5/20 L'Ermita Alvario Palacios 1995

18/20 Lynch Bages 1989

18,5/20 Pichon Baron 1989

16,5/20 Pape Clement 1989

19,5/20 Haut Brion 1989

19/20 Latour 1989
18/20 Lafite 1989

17,5/20 Le Pin 1993

20/20 Petrus 1989

De avond werd afgesloten met een serie Italië en Spanje, morgen verslag.

Bij deze wil ik Peter en Kitty bedanken voor de gastvrijheid en gulheid van schenken. Uiteraard ook de andere deelnemers die mede deze waanzinnige serie wijnen bij elkaar heeft gekregen.

Vol aandacht

Boemsie

Stel je voor: een drukke dag voor de boeg. Naar de opslag om wijn in te laden en dan naar de garage in Zaandam om je uitlaat te laten repareren. Duurt een uurtje volgens planning en dan twee adressen in Amsterdam, een in Rijswijk, een in Den Haag en dan naar Lisserbroek. Kan allemaal prima op een dag. Bij de garage gaat het wat langer duren, dus krijg je een leenauto mee. Alle dozen overladen en op weg. Ik rij keurig in de rechterbaan om de A8 op te draaien en.... Boem! Voor ik het weet wordt ik met auto en al voortgeduwd door een vrachtwagen. Ik kijk uit mijn linkerraampje en zie niets anders dan een giga grill, terwijl ik voel dat de auto in rare bochten over de weg wordt geduwd. Na een meter of 75 sta ik stil, een beetje verdwaasd. De vrachtwagen wou ook naar rechts en had me niet gezien. Gelukkig kom ik met de schrik vrij, wat pijn in mijn rug is alles. De auto blijkt total loss te zijn.

Wederverkoper

Nieuws van het WineMatters front: Jeroen de Zeeuw van Bramasole gaat een winkel openen en enkele van mijn wijnen opnemen! Ik zie het als experiment hoe dat zal gaan, vooral de logistiek heb ik nog niet in orde. Maar zijn eerste bestelling ga ik persoonlijk, vandaag, langsbrengen. Volgende week gaat zijn winkel open, een spannende tijd zal voor hem aanbreken. Ik wens hem veel succes en veel goede zaken!
En dan in de rubriek 'gisteren in het glas': La Palma Gran Resrva merlot 2002 Rapel Valley. Een beetje gesloten, de uitbundige fruitgeuren die ik ken van de wijn zijn een beetje weg, maar de smaak is nog steeds heerlijk vol en krachtig. Alweer een lekkere winterwijn en het is nog geeneens winter.

Stevig wijntje

Op de Perswijn site stond een mooi stukje over een wijn van Tulbagh Mountain Vineyards. Een mooie aanleiding zelf een flesje open te trekken, de syrah-cabernet 2004 dan. Die is stevig, krachtig, ruikt naar pruimen en brandewijn en is perfect voor een koude, regenachtige woensdagavond.
Hier de tekst van Rene van Heusden over de Tulbagh Syrah Mourvèdre 2004:
Zuid-Afrika produceert, zoals bekend, grote hoeveelheden treurige bulkwijn die funest zijn voor het imago van het land. Maar er zijn gelukkig ook boutique wineries die het liever houden op small is beautiful en die terroir serieus nemen. Een goed voorbeeld daarvan is Tulbagh Mountain Vineyards, inderdaad te vinden op de hellingen van de Tulbagh Vallei. Dat gebied is pas de afgelopen jaren ontdekt. Evenals het aangrenzende Swartland blijkt het een perfecte omgeving voor syrah. Wat toch heel iets anders is dan shiraz. Meer Rhôneachtig dus, en waarvan je ondanks de krachtige structuur wel met plezier een fles leegdrinkt. Nieuwkomer Tulbagh Mountain Vineyards, met als wijnmaker de Frans geïnspireerde Chris Mullineux, is daar een exponent van. Zie de Syrah Mourvèdre, een kanjer met 85% syrah, Frans hout en vooral heel veel smaak. Goede hoop voor de Kaap dus.
Jammer dat ik er niet als importeur bij sta.

Onuitspreekbaar

Wat zat er gisteren in het glas? Yianakohori vin de pays de Imathia van Ktima Kir-Yianni 1997. Tsja dan weet je het wel. Of niet? Het is een Griekse wijn, uit de Naoussa regio, gemaakt van Xinomavro en Merlot. Een wijn die jaren geleden bij G&G verkocht werd en waar de complete firma jarenlang een trauma aan overhield tégen Griekse wijn. Er was nogal ruim ingekocht en de verkoop viel tegen. Deze was dacht ik 19,95, in guldens dan. Ik heb er vast minder voor betaald. De wijn was hard en zeer krachtig en is nu, na al die jaren wat milder geworden, in de tannines dan. Verder donkere tonen, laurier, drop, zwart fruit, leer en cacao. Volgens mij heb ik nu nog een fles en die zal ik over een jaartje proberen.

Rare Fransen

Gisteren in het glas: De Swanenplaats Huxelrebe 2005 (leuke wijn uit Westfriesland) en L. Bernard Côtes du Rhône 2004. Als ik die fles zo eens bekijk snap je wel waarom Franse wijn het steeds moeilijker krijgt. De wijn zelf was lekker, behoorlijk zwoel en flinke houtrijping. Maar hoe kan ik dat weten voordat ik de fles opentrek? Het etiket staat vol informatie waar ik (of de gemiddelde consument) niets aan heeft. Zoals "Chartreuse de Bonpas", wat is dat? Achteretiket is in het Frans, wat ik nauwelijks begrijp laat staan lees. Er staat op dat het aanbevolen is bij: "viandes rouges, volailles et fromages". Lekker bij alles dus?

Goede voornemens

Gelukkig nieuwjaar!
Ik wens iedereen een voorspoedig en gezond jaar, waarbij het genieten van mooie wijnen een belangrijke rol zal spelen. Een van mijn goede voornemens: deze weblog bijhouden. Wat minder over het reilen en zeilen van WineMatters en wat meer over de wijnen die in een jaar voorbij komen. Laat ik meteen beginnen. Gisteren geproefd/gedronken:
Duitse Riesling van Kees Kieren, Simonsig rosé Vonkelwyn, Cava Raventos i Blanc Gran Reserva Brut Nature, een andere Cava reserva (naam ontschoten), Taitinger champagne brut en Henriot champagne brut. Niet zo goed van me, ik waarschuw altijd en iedereen voor de combinatie oliebollen, appelbeignets, Franse roomkaas etc met champagne, maar gisteren de hele avond toch gedaan. En dat past mooi bij een ander goed voornemen, niet teveel aantrekken van 'zo hoort het' regels en gewoon doen waar je zin in hebt.
Proost op 2007!

Jaar in, jaar uit

Het ene jaar is de andere niet, soms kabbelt je leven vredig voort en soms gaat alles op z'n kop. Het afgelopen jaar gebeurde er van alles:

Januari: al vrij van het werk, voorbereidingen, spanning of het huis wel verhuurd wordt, opruimen en weggooien, neefje geboren, lange vlucht, piepklein huisje in een warm zonnig land, de eerste druifjes, verbazing, spanning en ontspanning vechten om de eerste plaats.

Februari: nog heter, nog meer druiven, nog harder werken. Pijn in mijn rug, braaien bij vrienden, cricket kijken, dodelijk vermoeid in bed liggen, in de weekends bijkomen. Stroomuitval, geen internet, is Zuid-Afrika oude of nieuwe wereld?

Maart: vooral de weekends zijn leuk, veel braaien, veel wineries bezoeken. Op de wijnmakerij veel geleerd, eind maart komen de laatste druifjes binnen.

April: lekker scheuren met het bakkie, op een beurs gewerkt, naar de Nederburg Auction geweest, klaar bij Boland, gedonder met mijn visum, met Sabina op vakantie.

Mei: olifanten, struisvogels en veel meer wild, plotseling vertrek naar Nederland, verrassing voor vriendin, met tante en vriendin naar Parijs.

Juni: terug in Zuid-Afrika, kreeft met witte wijn, proeven, proeven, proeven voor het ‘geheime’ project WineMatters, ’s avonds nog een keer proeven, oh nee drinken samen met Eric & Mariëtte.

Juli: definitief terug in Nederland, samenwonen, vleermuis op bezoek, van de warmte in ZA naar de hitte in Nederland, wandelen in Limburg.

Augustus: bekendmaking WineMatters, ontslag genomen bij G&G, voorbereiden proeverijen, de eerste bestelling geplaatst, pand gehuurd, ook nog tijd voor een concert van Angie Stone.

September: jarig, als cadeau naar Barcelona!, auto gekocht, wijnen binnengekomen, aan de site gewerkt, proeverij met Jeremy Walker, mailing maken, de eerste verkopen, de eerste proeverij, op de radio voor Radio 1.

Oktober: twee proeverijen per week, een groot stuk in de krant, de eerste hekel aan administratie krijgen, Joseph uit ZA op bezoek, toerist in eigen land geweest, dankbaar zijn voor alle hulp die ik zomaar krijg.

November: nog meer proeverijen, de tweede bestelling geplaatst, samenwerking met Club Africa, wedstrijdproeven, grote bestelling gekregen voor bubbels.

December: nieuwe wijn (en olie) binnen, sinterklaas en kerstverkopen, succesvolle proeverijen, problemen met de computer, twee wijn-spijs diners, zeer grote bestelling voor Groot Parys.

Veel gebeurd, dat zei ik al. Teruglezend heb ik veel over gebeurtenissen geschreven, lastiger is het gevoel te beschrijven. Ook nu, hoe moet je zo’n jaar samenvatten? Ik doe geen poging, feit is dat ik nu een andere baan heb, een eigen zaak, samenwoon in een andere plaats. Zou ik het weer zo doen? Ja!

Bubbels

Vrijwel alle flessen mousserend zijn op hun bestemming, oud & nieuw kan gevierd worden. Morgen de laatste flessen wegbrengen en ook naar Oirschot voor een grote bestelling. Bijna tijd om terug te kijken naar de start van de onderneming en overpeinzen wat ik met deze weblog ga doen na 31-12.

WBW ten einde

Het eindoordeel over Groot Parys Chenin blanc is geschreven op web-log.nl.

Dit was een van de leukste wijnen die ik dit jaar gedronken heb !

***

Vrij zurig, niet mijn soort wijn !

***

De ‘wooded’ gaan we vast nog vaker drinken !

***

Ons gingen allerlei storende dingen opvallen, een geur van bordkarton of een wat bittere nasmaak !

***

Voor het eerst twee WBW-wijnen, die naar véél meer smaken !

Als ergens het gezegde “zoveel zinnen, zoveel smaken” op van toepassing is, dan is het wel de WBW-wijnselectie van deze maand: 2005 Die Tweede Droom van Winery “Groot Parys” uit Paarl, Zuid-Afrika. Twee soorten wijn gemaakt uit de Chenin-Blancdruif, met dit verschil, dat de eerste versie negen maanden houtrijping achter de rug heeft en de tweede enkel roestvrij staal heeft gezien. De deelnemers hebben gewikt en gewogen. De meningen waren verdeeld en heel divers. Voor sommigen was het ‘eens, maar nooit weer’, andere proevers waren euforisch en bestelden gelijk bij, in de hoop dat het pakketje nog voor de Kerst zou worden bezorgd.

Tsja, overwegend positief. Leuk om mee te maken. Wat zou de volgende maand ons brengen?

Kerstwijnen

En wat is het geworden gisteren? Een fraaie riesling van Thanisch, Planeta chardonnay 1999 (al een beetje te ver ontwikkeld, toch wel leuk om te proeven), Cellori San Gimignano Rosso 2002 (zwoel, kersen, pruimen, vanille, behoorlijk stevig) en Pintia Toro 2001. Die laatste heeft een beetje een cultstatus en dat heeft die deels waargemaakt.

Kleur: ondoorzichtig donkerrood

Geur: wat gesloten, diep, donker, vanille, warm, zwarte kersen, gewelde pruimen

Smaak: dik, jong, rijk, laurier, stevig, potlood, braam, kersen, behoorlijk lange afdronk, duurt nog twee à drie jaar voordat hij op dronk is en is dan nog zeker 6 jaar te bewaren

De wijn is goed, erg goed, maar ook goed betaald (ongeveer 35 euro). Score op dit moment 16/20, wellicht in de toekomst iets hoger.

Kerstquiz

Vrolijk kersfeest!
Wat gaan we doen de komende twee dagen? Veel eten en dure wijn drinken? Nee, vanavond bij de opa en oma van mijn vriendin eten met een glaasje New World erbij en morgen bij mijn ouders met een glaasje.... (dat vertel ik niet, eerst blind laten proeven :-)). In de tussentijd ga ik werken aan een wijnquiz die mijn zus in de krant had gezien. En raad eens wiens naam bij vraag 19 genoemd wordt?

Kaapse P.

Kaapse Pracht of Kaapse Prut? Er wordt vaak over gesproken, door veel mensen als koopje van de week en anderen vol verachting. Maar hoe vaak krijg je het nou echt te proeven? Ik vanavond dus, op een feestje. Mijn oordeel: het is licht, makkelijk, zoet en niet lekker. Maar ik snap wel dat anderen het met smaak drinken, het is namelijk licht, makkelijk en zoet...

Leuke reactie

Reactie op de WBW actie:

http://mrooijer.web-log.nl/

Wat had ik met een Zuid-Afrikaanse Chenin Blanc / Steen? Eigenlijk helemaal niets, in de supermarkt liet ik ze staan. Nou, dat is nu wel anders. Twee simpele op het eerste gezicht identieke flessen. Alleen de dop is anders. De linker is de "wooded" Chenin Blanc. De rechter de "unwooded". Later lees ik op de Wijnerij dat er van de linker maar 500 flessen zijn geproduceerd: ja, dan kan ik me voorstellen dat je nog geen aparte etiketten maakt.
Voor het eerst hebben we twee WBW-wijnen die naar véél meer smaken. Ik heb dan ook nog wat bijbesteld en hoop dat die nog voor Kerst arriveren!
Zoals eerder gemeld, beviel de "wooded" ons eerst beter bij de gerechten die ik zondag had gemaakt, vooral bij de mosseltjes uit de oven en ook bij de kip met cantharellen was-ie nog licht favoriet. Het is een heel "eenkennige wijn", veel complexe smaken, een tikje prikkelend, op zoek naar een ideale partner, misschien zelfs een dessert.
De "unwooded" daarentegen is een allemansvriend die uitnodigt tot bijschenken nadat het gerecht genuttigd is en het gesprek goed op gang is gekomen. Ik zou denk ik heel blij zijn als mjn favouriete visrestaurantje deze wijn op de kaart had staan, want wat doe ik daar? Lekker eten, lekker kletsen, iets te veel wijn drinken en tenslotte een taxi naar huis:-)
De moderne mens denkt in termen van prijs / prestatie; ik geef beide een dikke 8.

1600

Dat is het aantal flessen wat ik vandaag verkocht heb aan WestlandUtrecht. Zij gaan het gebruiken voor afsluiters van nieuwe hypotheken, die krijgen alle papieren thuis én een fles Groot Parys chenin blanc. Een andere wijnhandelaar mag de rode wijn gaan leveren, maar van april tot eind zomer ben ik aan de beurt. De verdiensten per fles zijn niet zo groot, maar het zijn ook 1.600 prospects voor het kopen van een doosje als ze de wijn lekker vinden. Vanavond uit eten om uit te geven wat er verdiend is ;-).

Lekker druk

Een paar dagen geen post gemaakt, dus lekker druk gehad. Wat is er allemaal gebeurd?
Dinsdag was een heerlijke dag, schitterend weer en ik zat in de auto op weg naar Emmeloord. Over de Houtribdijk vanuit Enkhuizen. De zon scheen uitbundig en er waren echte Hollandse wolken. Genieten.
Tegen de avond op weg naar Amsterdam voor het jaarlijkse Perswijn paneleten. Ook dit jaar weer een magnifieke avond met geweldige wijnen, later de lijst. Er zat in ieder geval een Bourgogne uit 1934 bij...
Woensdag een beetje kunnen uitslapen en naar een Shiatsu masseur om de pijn in mijn rug te verhelpen. Dat is niet gelukt maar het was wel lekker. Dan wat bestellingen wegbrengen en laden voor een proeverij 's avonds voor 20 man.
Vandaag naar Amsterdam voor een offerte voor een gigantische berg wijn, uit te leveren in de komende twee jaar, morgen verwacht ik ja of nee. De rest van de dag bestellingen wegbrengen en nieuwe aannemen. Morgen gaat de laatste lading weg en is het magazijn een stuk leger dan begin van de week!

MMM, hemels

Soms, heel soms klopt gewoon alles. Zoals gisteren en dan heb ik het niet over een druk bezochte, gezellige proeverij. Dat was het namelijk, met een zes ganger diner na afloop. Ik heb het over een van de combinaties. Tevoren schat je in dat het wel gaat werken, maar met het derde gerechtje werden de losse delen meer dan het geheel. In dit geval biltong spiced quail salad with black truffle samen met Lammershoek Roulette wit 2005. Waanzinnig!

Spannend

Over een uur ga ik op weg om de tweede wijn-spijsdag in goede banen te leiden. Een proeverij, twee workshops en een wijn-spijs diner moeten geregeld worden. Met de nodige hulp gaat dat ook lukken. Vanmiddag gaan we drie spannende hapjes combineren met wijn.
Hapje 1: oester met zeewier en gember met Black Oystercatcher Sauvignon Blanc 2006.
Hapje 2: garnaal met piri piri met Newton Johnson Felicité rosé 2006
Hapje 3: springbok met chutney met Grangehurst Pinotage 2000

En dan 's avonds nog zes gangetjes...

Nieuwsbrief

Wat doe je als zelfstandig wijnhandelaar op zaterdag? Werken natuurlijk! Waar ik een jaar geleden gewoon de krant zou gaan lezen, boodschappen doen en relaxen zit ik nu achter de PC. Niet erg, want als je het voor jezelf doet is het eigenlijk niet werken. Vandaag zou ik een nieuwe nieuwsbrief willen versturen. Dus bedenken wat er in moet, schrijven, site aanpassen en versturen. Eens kijken of dat allemaal vandaag gaat lukken.

Leuk cadeau

De proeverij van afgelopen woensdag begon niet zo goed. Hoorn - Den Bosch zou in een uur en een kwartiertje te doen moeten zijn, ik naam 100% speling en ging 2 1/2 uur tevoren weg. Wat denk je? Ben er na 3 uur! Alleen maar file onderweg. Maar al binnenlopend heb ik een flesje Vonkelwyn geopend, glaasjes gevuld en alles verliep prima. Avondeten bestond uit lekkere kaasjes en olijven en wijn was er in overvloed. Als bedankje kreeg ik een fles Don Melchor 2002 mee, de topwijn van Concha y Toro. Niet geheel toevallig, vriend Johan die de proeverij had georganiseerd, is daar net geweest.

Naar de bank

Ik ga snel rijden om op tijd bij Van Lanschot bankiers te zijn. Op het hoofdkantoor nog wel. Een vriend werkt daar, is groot wijnliefhebber en om zijn promotie te vieren geef ik een wijnproeverij. Ze hebben een eigen restaurant en goede faciliteiten, dus ik verwacht een leuke middag!

Perswijn

Straks ga ik weer proeven voor het wijnpanel van Perswijn. Dat doe ik vrijwel elke dinsdagavond en dat al een jaar of vijf. Het is voor mij dé manier om veel en gevarieerd te proeven. Elke dinsdag 24 wijnen van een thema en na afloop lekkere kazen en een vol glaasje om na te genieten van de lekkerste. Eens per jaar worden onze inspanningen beloond met het zogenaamde paneleten: 10 gangetjes van hoge kwaliteit en daarbij neem iedereen twee van zijn allerbeste flessen mee. Dat is volgende week, vanavond 'gewoon' proeven.

Wijnen en spijzen

Een gezellige avond gister in restaurant Pygma-Lyon, op details kon het beter, maar het was geslaagd. Wat proefden we?

Wijnproeverij Workshop
New World chardonnay unwooded
Groot Parys chardonnay wooded
Buck’s Ridge shiraz 2005
Culraithin Syrah 2002

Workshop Kaapse Keuken
Groot Parys c.b. unwooded 2005
Groot Parys c.b. wooded 2005
Simonsig Vonkelwyn rosé 2005
MIELIPAPSTOKIES
Met pepadew en basil op een stokie geryg

PARELHOEN PASTEITJES
Varse kruie en sampioene

SOETE SAMOSA
Deeglappies Gevul met ananas

Aperitief
Simonsig Vonkelwyn 2005

Diner
Newton Johnson Felicité rosé 2006
Lammershoek Roulette white 2005
ELIZA SE SLAAI
Repies blesbok met ‘n heuning-mosterdsous, kasjoeneute en parmesan

DORINA SE VISKOEKIES
Viskoekies van hake met vars kruie en soetsure tamatieuie

GESMOORDE KWARTEL
Heel kwartel gebak in ‘n tamatiesmoor met avocado

Newton Johnson Pinot Noir 2005
Lammershoek Roulette red 2004
KLIPVIS
Klipvis gebak met botter & suurlemoen uit die oond

KOEDOE
Koedoe gebak in roosmaryn en knoffel met ’n soet mosterdsous

KROKODIL
Gebakte krokodilbiefstuk in ‘n room-saliesous

Lammershoek Straw Wine
APPELKRUIMELTERT
Vars gebakte appeltert met skinkroom

300

Dit is de 300e posting op mijn weblog. Sinds 4 januari 2006 is er 13110 keer gekeken naar een van mijn schrijfsels.

Wat erbij drinken?

Vandaag ben ik de proeverij en diner van morgen aan het voorbereiden. De wijnen bij voor- hoofd- en nagerecht zijn bedacht, maar wat gaan we serveren bij de volgende hapjes?
MIELIPAPSTOKIES
Met pepadew en basil op een stokie geryg

PARELHOEN PASTEITJES
Varse kruie en sampioene

SOETE SAMOSA
Deeglappies gevul met ananas

Aanmeldingen, afmeldingen

Komende zondag is het eerste WineMatters wijn-spijsdiner in Amsterdam. Er komen mensen bij, er vallen mensen af, een heel gedoe, maar uiteindelijk zijn er waarschijnlijk precies 25 man. We kunnen er 30 hebben, dus als je zondag zin hebt om een avontuurlijk Zuid-Afrikaans wijn-spijsdiner te krijgen kan je nog inschrijven. Haarlem volgende week zit vrijwel vol, maar daar kan je ook alleen het middagprogramma volgen. Schrijf je in!

De computer

Privé is het al een hele opgave om een dagje zonder computer te leven, maar zakelijk is het nog erger. Omdat we al weken problemen hebben met het verzenden van email ging de desktop gisteren naar de computer dokter. Die heeft het probleem niet kunnen oplossen, maar ik besef des te beter hoe afhankelijk je van zo'n machine bent. Niets meer kunnen mailen, geen facturen kunnen maken, bestellingen niet zien. Maar nu staat hij er weer en ga ik proberen een 'work-around' te maken om toch te kunnen mailen.

Wine Blogging Wednesday

Sinds juni dit jaar volg ik Wine Blogging Wednesday, proeven van wijn en commentaar publiceren via weblogs. Alhoewel het nog niet een hoge vlucht heeft genomen neemt de belangstelling wel toe. Dus vond ik het leuk om mee te doen en deze maand komen de wijnen (twee chenins van Groot Parys) bij mij vandaan. Vorige maand had ik zelf wat commentaar op de verzendkosten, dus die neem ik nu voor mijn rekening. Een dure grap, want zo verlies ik geld op elke bestelling. Daar staat dan hopelijk wel (goede) publiciteit tegenover. Zelf meedoen? Als je de wijn nog niet kent kan je ze bestellen op www.winematters.nl/WBW en anders zet je je bevindingen op een van de deelnemende weblogs.

December

Best een leuke maand, sinterklaaas, kerst en er wordt behoorlijk wat wijn gedronken en weggegeven. Daar pak ik mijn deeltje van mee, grote bestellingen komen met regelmaat in mijn inbox of telefoon. Hoeveel wilt u? Nee 120 flessen is geen probleem. Nog 12 flessen van die erbij? Ok, dan komt het totaal op €965,-, exclusief BTW dan. Het is een beetje plannen en slim zijn, dan kan ik vrijwel alles zelf bezorgen. Of de beste koerier van Nederland inzetten: mijn vader ;-)

Mailing

Leerpuntje: geen mailing versturen als je haast hebt. Het ging gisteren goed mis met het verzenden van de email nieuwsbrief. Door computerproblemen moest het verzonden worden via de laptop en outlook in plaats van een speciaal mailprogramma op de desktop. Per ongeluk plakte ik 100 mailadressen in het 'aan' vakje ipv 'bcc' vakje. Die kwam weer retour met de melding: teveel ontvangers, dus ik blij en weer opnieuw versturen. Vandaag een paar boze mailtjes dat mensen het drie (?) keer hebben ontvangen en hun mailadres bekend is bij anderen. Terechte kritiek en het zal niet meer gebeuren, gelukkig is die foute mail niet bij 100 ontvangers terecht gekomen, maar bij een klein deeltje.

Binnen

Nee, ik zelf niet, wel twee nieuwe producten. Een shiraz van Buck's Ridge én.... extra virgin olijfolie van hetzelfde huis. Olie heeft een beetje hetzelfde als wijn: ras en herkomst zijn belangrijk en er zijn enorm veel verschillen. Deze komt uit Tulbagh en heeft een nootachtige, pittige, peperige smaak. Niet om mee te bakken maar voor salades en bij goed boerenbrood. Het plan is om dit aan te bieden als combidoosje en voor lastminute relatiegeschenken. Ik ben heel benieuwd wat jullie van de uitmonstering vinden, zeg het maar!

Bubbels en bubbels en zoet

Vanavond had ik een klus bij mijn oude werkgever: proeven en beschrijven van vrijwel het gehele mousserend assortiment en alle sherry's. Die bubbels varieerden van appelcider tot Laurent Perrier rosé champagne. Sherry van manzanilla tot PX. Wap opviel was dat kwaliteit lang niet altijd iets met verkoopprijs samenhangt en dat demi-sec best wel zoet is. En belangrijker: sherry is lekker! Grootste meevaller: medium sherry, daar heb ik een aangeschoten huisvrouwen idee bij, maar het viel reuze mee. En vrijwel droge en iets zoete oloroso is gewoon erg lekker. We sloten af met drie portjes, waaronder een Crusted van Dow's (nooit eerder gezien of gedronken) en Qta do Bomfim Vintage 1996: jammie.

Nieuw label Mouton is bekend

Belletjes

De auto is volgeladen en is een paar centimeter gezakt. Goed om te weten dat er meer dan 250 flessen bubbeltjeswijn passen in een Inca. Nu is de Simonsig Vonkelwyn ook erg lekker (o.a. winnaar Proefschrift Wijnconcours categorie mousserend), het is wel de grootste order tot nu toe.

Chat.9

Elke dinsdagavond proef ik in het panel van het wijntijdschrift Perswijn. Vanavond stonden er 24 heftige Chateauneuf-du-Pape's op tafel. Er wordt wel eens geklaagd over het alcoholpercentage van Nieuwe Wereld wijnen, maar in de zuidelijke Rhône kunnen ze er ook wat van. Het laagste was 14%, gemiddeld 14,5 en een enkele zelfs 15%. Soms geeft dat een branderig brandewijn gevoel, jammer. De absolute winnaar was een voor mij onbekende wijn: Saint Cosme 2003 van importeur Colaris (euro 32,50), die de hoogste score van 5 sterren kreeg. Als ik die prijs vergelijk met mijn eigen Zuid Afrikaanse Rhône blends dan is dat wel erg duur, maar ik moet het toegeven, de wijn was zeer fraai.

Succesvol

De proeverij was dus prima gisteren. De opkomst viel wat tegen (8 ipv 12), maar de mensen die er waren, waren ware liefhebbers en konden mijn waren waarderen. Met iets meer dan 1000,- euro aan bestellingen reed ik tevreden terug.

Op weg

Hup poes, wakker worden en er uit. De doos moet gevuld worden met koele flesjes wijn. Op naar een proeverij in Utrecht. Het is bij iemand thuis, een vriendin van mijn zus. Op die manier heb ik nog niet eerder en proeverij gegeven, spannend en ik ben benieuwd naar de reacties en bestellingen.

Even slapen

PV WFG

Naar aanleiding van het krantenartikel in het Noord Hollnds Dagblad nam iemand van de Personeels Vereniging van het West Fries Gasthuis contact op of ik een proeverij wou doen. Natuurlijk wil ik dat en gisteren gaf ik een proeverij voor 30 man/vrouw. Zonder microfoon moest ik een beetje schreeuwen om mijn verhaal te vertellen, maar de wijnen werden goed ontvangen. Weer 14 bestellingen erbij :-)

Sterren

Gisteren is de nieuwe John Platter gids 2007 uitgegeven in Zuid Afrika. Dit is de belangrijkste wijngids, waar alle (!) Zuid-Afrikaanse wijnen instaan, inclusief beschrijving en beoordeling. Die ratings lopen van een halve (*) tot vijf sterren. Mijn correspondent in Zuid-Afrika heeft gisteravond de score's van mijn wijnen nagekeken en ik ben zeer tevreden met de uitslag! Geen vijf sterren, maar 70% van mijn assortiment heeft vier (excellent) of 4 1/2 ster (outstanding) en daar ben ik best wel een beetje trots op.

Eten en drinken

Vandaag twee nieuwe proeverijen online gezet: wijnproeven, workshop, wijn-spijsreis en wijn-spijs diner in een dag. Het vergt allemaal veel voorbereiding, maar ik ben er wel blij mee en verwacht een uitverkochte zaal. We kunnen 2 x 30 mensen ontvangen en ik ben erg benieuwd naar de reacties.

WBW november

De tijd vliegt, een paar weken geleden kreeg ik twee flessen thuisgestuurd om te proeven voor Wine Blogging Wednesday. Hierbij dan eindelijk mijn bevindingen.

Bodegas Callia Shiraz/Bonarda 2005 Tulum Valley Argentinië

mooie fles, mooi etiket
goedkoop plastic kurkje, wat een domper.

Kleur: paarsrood, niet intens

Geur: rood fruit, rozebottel, licht, iets groenig

Smaak: soepele, zoete aanzet, rijp rood fruit, sappig, weinig zuur, tannine zacht, prikje van alcohol, welk erg zoet in de afdronk

Dit is een glas dat snel zal gaan vervelen door de zoetheid, maar daardoor zal het wel een breed publiek aanspreken, mij niet.

Bodegas Callia Shiraz 2005 Tulum Valley Argentinië

mooie fles, mooi etiket
plastic Nomacorc, iets beter dan de eerste maar past niet de uitstraling van de fles.
Kleur: paarsrood, iets intenser
Geur: zoet, rijp fruit, kersen en pruimen, anijs, iets kruidig, wel intrigerend
Smaak: zachte aanzet, snel zoet, milde tannine, iets kruidig, donkere tonen (met name drop), redelijke lengte
Dit glas heeft meer karakter, maar die zoetheid gaat me storen na een glas.

De wijnen heb ik nu zonder eten erbij geproefd, straks eens kijken wat het doet bij iets met notenrijst en pindasaus.

De website is fraai. De uitmonstering van de flessen ook. De wijnen zullen goed verkopen, maar aan mij is het niet besteed.

Wedstrijd

Gisteravond heb ik na een jaar afwezigheid deelgenomen aan de eerste voorronde van de wedstrijd Vinoloog van het Jaar. De regels bleken nogal veranderd te zijn en niet ten goede. Vragen als uit welk land komt deze wijn of wat kost deze wijn kunnen wat mij betreft niet. Een sauvignon uit een koel klimaat in Zuid-Afrika is niet te onderscheiden van een Franse Loire of een Spaanse tempranillo uit La Mancha kan qua smaakprofiel ook uit Chili komen. En de prijs van een wijn is van zoveel factoren afhankelijk, dat is nauwelijks te proeven. Een grote teleurstelling dus, gelukkig viel de score nog mee (9 van de 15 punten). Maar er zitten zoveel gokvragen bij dat de score niets zegt.

Jong geleerd...

Mijn kleine neefje van 14 maanden ging zijn neus achterna en wou dolgraag zo vroeg mogelijk beginnen met proeven. Met het puntje van zijn tong dan, voor een echt slokje is hij misschien nog iets te klein?

Voor Eelco

Oogstjaar

Een emailtje in de inbox van Groot Parys: "Hier tot nu toe (touch wood) een goed jaar. Niet te warm. De regen op de juiste tijd. En met de mensen gaat het ook goed. Dus met de boerderij alles op schema. Van de week ook onze eerste boontjes en wortels geoogst! En dan in december de butternut en de skorsjies. En natuurlijk vergeten we de druiven niet; deze zijn gewoon weer in februari aan de beurt."

Dan krijg ik toch wel een beetje heimwee naar Zuid Afrika, daar is het voorjaar, bijna zomer. Zonnig, temperaturen van 25 graden en meer, buiten braaien. Wat zou het lekker zijn de regen en kou gedag te zeggen en een weekje, wat zeg ik een maandje vitamine Z op te slurpen.

En wat zouden nou toch skorsjies zijn?

Champagne

Wat een feest, tien topchampagnes op een rijtje en dan proeven, terug proeven en voor de zekerheid... nog een keer proeven. Bekende en wat minder bekende namen als Pol Roger, Bollinger, Roederer, Charles Heidsieck, Gosset, de Sousa en Philipponat stonden op de proeftafel. De winnaar mag ik nog niet verklappen, maar dit was voor het panel en ook voor mij persoonlijk de lekkerste. Bij de niet-champagnes waren er een aantal verrassend goede cava's. Hik, proest, burp ;-)

Bubbels

Straks ga ik naar Amsterdam om de finale Champagne's te proeven voor Champagne aan Zee. Dat zijn de lastigste proeverijen, aan het eind van de eind zit je proestend en hikkend achter de proeftafel.

Gisteravond hebben we gegeten bij Pygma-Lyon in Amsterdam: kudo, krokodil en water blommetjies, geen alledaags eten. Het is niet goedkoop, maar het is dan ook een restaurant in de grachtengordel. En de gedronken wijn was ook voortreffelijk: Vergelegen chardonnay 2004.

Vanavond gaan we naar een Zuid Afrikaans restaurant in Amsterdam. Om een hapje te eten en de plannen bespreken om een proeverij en een wijn-spijs diner te organiseren. We hebben een heel programma bedacht met workshops en al. Maar eerst even testen hoe het er uitziet en wat de kwaliteit van het eten is ;-)

Ongeluk

Hoor en zie net op het journaal over een treinramp nabij Kaapstad. Een vrachtwagen vol met contractwerkers is geschept door een trein. De vrachtwagen was op weg naar een winery. Volgens het journaal waren er 27 doden, volgens een plaatselijke krant 19.
Ik weet goed hoe vol die open wagens kunnen zijn en wat voor verschrikkelijke gevolgen het heeft als er zo'n ongeluk gebeurt, wat een narigheid.

Hulptroepen

Ik heb net een korte evaluatie gemaakt van de proeverijen en workshops. De hele korte conclusie is dat ik erg tevreden ben. Met de opkomst en de hulpkrachten. Bij elke proeverij had ik 4 tot 6 man/vrouw die me geholpen hebben. Dat voelt goed en wie weet kan ik in de toekomst weer een beroep op ze doen :-)

Nieuw idee

Samen met een kleine reisorganisatie ben ik bezig twee proeverijen/workshops/wijn-spijsdiners te organiseren. Wat is het idee? Door samen te werken sterker worden. Zij hebben klanten die misschien een lekkere wijn willen proeven, ik klanten die misschien een fantastische reis naar Zuid Afrika willen maken. Dus we zijn nu bezig dat te organiseren, een in Haarlem en een in Amsterdam. Gisteravond (!) had ik om 22:00 een goed gesprek met een enthousiaste eigenaar van een restaurant in Haarlem, dinsdag gaan we naar Amsterdam. Als er zekerheid is zal ik het een en ander op de WineMatters site zetten.

Verslag

Op de weblog van Erik Bimmel staat een verslagje van de laatste proeverij in Bergen. Op de foto´s lijkt het rustig, er waren toch 56 deelnemers!
Quote: De vriendelijke man achter de tafel vertelde honderd uit over de wijnhuizen, de wijnen en hun makers. Allerlei interessante wetenswaardigheden, anekdotes en trivialiteiten begeleiden de wijnen. Vooral de 'Groot Parys - Chardonnay', met daarin een bos hout waar je u tegen zegt, maakte indruk op mij! Maar ook de eerste wijn: 'New World - Chardonnay' een unwooded chardonnay, was direct een voltreffer.
De vriendelijke man is dus mijn vader, die zo enthousiast over de wijnen kan vertellen dat iedereen met een paar flesjes de deur uitgaat!

Foodrank

Een rare naam voor een site waar ook een opsomming van wijnblogs staat. Maar er kan nog steeds (of weer) gestemd worden. Klik op het plaatje rechts en geef een paar tienen voor mijn schitterende weblog. Niet dat er iemand van wakker ligt, laat staan ik zelf, of ik op de vijfde, vierde of zelfs eerste plaats sta :-)

Gladjes

Eergisteren is de volgende boot uit Zuid Afrika vertrokken. Een boot met wijn voor WineMatters bedoel ik dan. Maar deze keer niet alleen wijn, ook olijfolie! Ik had een heerlijke olie ontdekt bij een van de guesthouses en die komt nu in het assortiment. Extra virgin natuurlijk en waanzinnig lekker.
Het bestelproces verliep deze keer een stuk sneller dan de eerste keer, ervaring?

Geen tijd

Afelopen dagen een redelijk gekkenhuis geweest. Zaterdag een reunie van oude werk, ik heb lekker veel visitekaartjes uitgedeeld. Zondag de laatste inloopproeverij, heerlijk druk met 55 deelnemers. Maandag bestellingen klaarzetten, facturen maken en in de middag vertrokken naar Oud Beijerland voor een proeverij bij een bekend prikborder. Om 1/2 2 's nachts lag ik uitgeteld in mijn bed, maar wel een leuke omzet gescoord. Dinsdag de bestellingen uitgereden van afgelopen zondag en vandaag alle facturen van maandag gemaakt en de achterstand in email een beetje weggewerkt. Dat is echt een flinke klus...

Volendam

Twee weken geleden was Joseph, een bevriende wijnmaker uit Zuid-Afrika, op bezoek en gisteren had ik even tijd om wat digitale foto's uit de camera te halen. Deze wou ik jullie niet onthouden! Gelukkig hield ik zelf de camera vast, want ook ik ben in Volendam's kostuum op de foto gegaan...

Nieuwsbrief

Een spannend moment: weet u zeker dat u deze nieuwsbrief aan meer dan 300 adressen wilt versturen? Uh ja, laten we het maar doen. We zijn wel een weekje bezig met voorbereiden: de nieuwsbrief schrijven, de homepage moet veranderen, andere nieuwsberichten, nieuwe proefpakketten in de winkel zetten en niet te vergeten de boeken regelen die ik gratis weggeef bij het bestellen van een pakket. Samen met de aanbiedingsprijs en gratis bezorgen is het een zeer forse aanbieding waar we veel van verwachten.

Rompslomp

Ik heb wel eens gelezen dat onze overheid de administratieve rompslomp wil verminderen. Ik heb nog een tip: waarom moet ik de door mij in de handel gebrachte wijn aan het Productschap opgeven als je dat ook al doet aan de douane voor de accijnsopgave? En ja, er moet ook betaald worden: 114 eurocent per hectoliter en daarvan wordt 61 cent in rekening gebracht. Moet ik nog meer zeggen?